Rekompensata za koszty odzyskiwania należności: 40, 70 i 100 EUR
Rekompensata za koszty odzyskiwania należności to stała kwota, którą dłużnik w transakcji handlowej płaci wierzycielowi za samo opóźnienie w zapłacie. Należy się bez wezwania i bez dokumentowania kosztów (art. 10 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych).
Ile wynosi rekompensata
| Wartość świadczenia | Rekompensata |
|---|---|
| do 5 000 zł | 40 EUR |
| powyżej 5 000 zł i poniżej 50 000 zł | 70 EUR |
| 50 000 zł i więcej | 100 EUR |
Progi stosuje się do transakcji zawartych od 1 stycznia 2020 r. Do umów zawartych wcześniej stosuje się stałą kwotę 40 EUR (art. 20 ust. 1 ustawy z 19 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych).
Po jakim kursie przeliczyć euro
Według średniego kursu euro ogłoszonego przez NBP ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie stało się wymagalne. Przykład: dla faktury z terminem płatności 15 lipca 2026 r. stosuje się kurs z 30 czerwca 2026 r. Przy przykładowym kursie 4,25 zł rekompensata 70 EUR to 297,50 zł.
Kiedy przysługuje
- Obie strony są przedsiębiorcami albo dłużnikiem jest podmiot publiczny.
- Wierzyciel spełnił swoje świadczenie: dostarczył towar lub wykonał usługę.
- Dłużnik nie zapłacił w terminie z umowy lub faktury.
Prawo do rekompensaty powstaje razem z prawem do odsetek. Należy się więc także wtedy, gdy dłużnik zapłacił po terminie, zanim otrzymał wezwanie. Nie przysługuje w transakcjach z konsumentami.
Od każdej transakcji, nie od sumy zaległości
Rekompensata przysługuje od każdej transakcji handlowej (art. 10 ust. 3 ustawy). Gdy każda faktura dokumentuje odrębną dostawę lub usługę, oznacza to rekompensatę od każdej faktury – także gdy dochodzisz kilku faktur jednym pozwem. Jeśli strony ustaliły zapłatę w częściach, rekompensata należy się od każdej niezapłaconej części (art. 11 ust. 2). Jednej rekompensaty od wszystkich zaległości między tymi samymi stronami nie nalicza się (wyrok SA w Krakowie z 15 czerwca 2021 r., I ACa 81/20).
Przykład: dziesięć zaległych faktur po 3 000 zł za odrębne dostawy to dziesięć rekompensat po 40 EUR, a nie jedna 70 EUR od sumy.
Koszty wyższe niż rekompensata
Jeśli uzasadnione koszty odzyskiwania przekroczyły kwotę rekompensaty, wierzyciel może żądać zwrotu nadwyżki (art. 10 ust. 2 ustawy). Te koszty trzeba już wykazać, np. fakturą firmy windykacyjnej. Postanowienia umowy, które wyłączają lub ograniczają prawo do rekompensaty albo odsetek, są nieważne (art. 13 ust. 1 ustawy).
Rekompensaty nie można zbyć
Od 1 stycznia 2020 r. roszczenie o rekompensatę nie może być zbyte (art. 10 ust. 4 ustawy). Przy sprzedaży wierzytelności z faktury rekompensata nie przechodzi na nabywcę – dochodzić jej może tylko pierwotny wierzyciel. Ma to znaczenie przy wycenie portfeli wierzytelności handlowych.
Najczęstsze błędy
- Jedna rekompensata od wszystkich faktur zamiast od każdej transakcji.
- Żądanie rekompensaty przez nabywcę wierzytelności, mimo zakazu jej zbycia.
- Kurs euro z dnia wystawienia faktury albo z dnia pozwu zamiast z miesiąca poprzedzającego wymagalność.
- Żądanie rekompensaty od konsumenta.
- Pominięcie rekompensaty, gdy dłużnik zapłacił należność główną z opóźnieniem.
Rekompensatę doliczamy w każdej sprawie B2B.
Razem z odsetkami w transakcjach handlowych obniża Twój koszt windykacji, a w wariancie „na koszt dłużnika” może pokryć prowizję w całości.
Zgłoś sprawę onlinePytania
Czy rekompensata podlega VAT?
U pierwotnego wierzyciela nie. Rekompensata nie jest wynagrodzeniem za usługę, więc nie wystawia się do niej faktury VAT – wystarczy nota obciążeniowa albo żądanie w wezwaniu i w pozwie. Ten charakter rekompensata zachowuje tylko u pierwotnego wierzyciela (wyrok NSA z 21 kwietnia 2016 r., I FSK 1832/14).
Kiedy przedawnia się roszczenie o rekompensatę?
Termin wyznacza art. 118 kc (wyrok SN z 12 maja 2023 r., II CSKP 895/22). W obrocie gospodarczym są to 3 lata, a koniec terminu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego.
Czy trzeba wzywać dłużnika do zapłaty rekompensaty?
Nie. Rekompensata należy się z mocy ustawy. Warto jednak ująć ją w przedsądowym wezwaniu do zapłaty, żeby dłużnik mógł zapłacić całość przed pozwem.
Czy rekompensata należy się, gdy dłużnik zapłacił z opóźnieniem?
Tak. Prawo do niej powstaje w dniu, w którym wierzyciel nabywa prawo do odsetek, więc późniejsza zapłata należności głównej go nie znosi.
Czytaj też: Odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych · Przedsądowe wezwanie do zapłaty: wzór
Tekst ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan prawny na 21 października 2026 r. W konkretnej sprawie skonsultuj się z adwokatem lub radcą prawnym.